Тиш суяги остеотомияси — бу тиш суяги деформациялари ва дисфункцияларини тузатишга қаратилган жарроҳлик амалиёти бўлиб, суяк тузилмаларини мақсадли кесишни ўз ичига олади. Ушбу операциянинг мақсадлари турлича бўлиши мумкин: тиш қоқимини коррекция қилишдан ториб, юз симметриясини тиклаш, шунингдек чайнаш ва нафас олиш функцияларини яхшилашга қадар.
Остеотомияга кўрсатмалар
Юқори ёки пастки тиш суяги жарроҳлик тузатиш фақат тиш-суяк аппарати шаклланиши тугаганидан сўнг, яъни 18 ёшдан кейин амалга оширилади. Операция қуйидаги ҳолатларда кўрсатилади:
-
Пастки тиш суяги суяк тўқималарининг генетик ривожланиш аномалиялари;
-
Жағ шаклининг бузилиши, юз профилининг уйғун бўлмаслиги;
-
Пастки жағнинг олдинга чиқиши ёки орқага тортилиши;
-
Жароҳатланган суякларнинг нотўғри бирикиши;
-
Патологик нотўғри тиш ёпилиши, ортодонтик даволаш самарасиз бўлганда;
-
Тишларнинг zichлиги;
-
Нутқдаги сезиларли хатоликлар ва бошқа нутқ бузилишлари;
-
Псевдоартроз (сўхта бўғим);
-
Механик шикастланишлар натижасида юзага келган тиш-суяк аппарати ва бош суяги деформациялари.
Остеотомиянинг 5 тури мавжуд, бу тиш суяғининг ҳолатига боғлиқ:
-
Юқори тиш суяги остеотомияси: Юқори тиш суягидаги муаммоларни тузатиш учун амалга оширилади. Юқори жағнинг олдинга чиқиши ёки орқага тортилиши, очиқ ёки кесишиб кетган тиш қоқимлари каби ҳолатларни тузатади.
-
Пастки тиш суяги остеотомияси: Пастки тиш суягидаги муаммоларни ҳал қилади, масалан, нотўғри тиш қоқими, юз ассиметрияси ва бошқалар.
-
Бимаксилляр остеотомияси: Юқори ва пастки тиш суякларини бир вақтнинг ўзида жойини ўзгартириш орқали тиш ва суяк муаммоларини ҳал қилади.
-
Гениопластика: Жағнинг ташқи кўриниши ва позициясини яхшилайди. Паст ёки олдинга чиқиб турган жағ, юз ассиметрияси, тиш қоқими ёки нутқ билан боғлиқ муаммоларни тузатади.
-
ВНВЧС операцияси: (Внутриручной временный челюстно-челюстной сустав) Жағ бўғимлари билан боғлиқ муаммоларни даволайди, оғриқ ва ноқулайликни камайтиради.
Жарроҳлик ва ортодонтик даволаш
Ортогнатик жарроҳлик ортодонтик даволаш билан бирга олиб борилади, бу эса тиш суяги тўғри ишлаши учун зарур. Операциядан олдин тишларни текширлаш ва жағни тайёрлаш учун ортодонтик даволаш ўтказилади.
Ортодонтия жараёнида керакли натижага эришилгач, операцияга тайёргарлик босқичлари бошланади: текширувлар, юзни ўлчаш ва тасвирлаш ишлари амалга оширилади. Бу жараён муаммоларни аниқлаш ва тузатиш жараёнини режалаштириш учун зарур. Баъзида беморлар операциядан олдин тишларни мослаштириш учун брекет тақишлари керак бўлади.
Операция ва тикланиш
Операция бир ёки иккала тиш суяғини, шунингдек жағ, қалқонсирон ва бурун тузилмаларини коррекция қилишни ўз ичига олиши мумкин. Операциядан олдин рентген тасвирлари ва оғиз ўлчовлари асосида тайёрланган моделларда машқ қилинади.
Операциядан кейин тиш суяклари бир ҳафта — ўн кун давомида стабилизация учун махсус пластинкалар (шиналар) билан ушланади. Шу даврда беморларга юмшоқ овқат истеъмол қилиш тавсия этилади ва шиналардан қандай фойдаланишни ўргатилади. Шиш пайдо бўлиши мумкин, лекин одатда тез ўтиб кетади. Қаттиқ овқатлардан дастлаб узоқ туриш керак.
Қайта тикланиш одатда 7-10 кун давом этади. Шу вақт мобайнида беморлар суюқ овқат еяди ва шиналардан фойдаланишни ўрганади.
Операциядан кейинги ортодонтик даволаш 6–8 ой давом этиши мумкин, бу даврда тўлиқ тикланиш ва тишларнинг жойлашиши таъминланади.



