
Дерматологик ва венерологик касалликларга қарши курашиш бўйича илмий марказ ташкил этиш масалалари Туркистон ўлкаси шифокорларининг I–II қурултойларида (1922, 1925-йиллар) кўтарилган эди. 1924-йилда Тошкентда 5 нафар шифокор ва 30 та ихтисослаштирилган ўринли биринчи тери-венерологик диспансер ташкил этилди. Диспансернинг бош шифокори А.А. Сгибов бўлган, 1929–1932-йилларда эса бу лавозимни М.В. Борзов эгаллаган. 1926-йилда Самарқандда ҳам тери-венерологик диспансер очилди. Кейинчалик республикада тери-венерологик муассасалар тармоғи аста-секин кенгая борди. 1932-йилда тери ва венерологик касалликлари бўлган беморлар учун 300 та, замбуруғли касалликлари бор беморлар учун эса алоҳида 100 та ўринли жами 59 та тери-венерологик муассаса фаолият юритган. Шу билан бирга Тошкент ва Самарқандда иккита тери ва венерологик касалликлар клиникаси ҳамда умумий даволаш-профилактика муассасаларида 35 та ихтисослаштирилган кабинет ишлаган. 1932-йилда шифокорларни малака ошириш бўйича Ўрта Осиё институти ташкил этилиб, унда тери ва венерологик касалликлар кафедраси очилган. Бундай кенг тармоқнинг мавжудлиги Ўзбекистонда дерматология ва венерология бўйича илмий ва амалий масалаларни ўрганадиган ягона марказ ташкил этиш заруратини юзага келтирди.
1932-йил 25-мартда бўлиб ўтган Ўзбекистон шифокорларининг Биринчи қурултойида Тошкентда Республика илмий-тадқиқот дерматология ва венерология институтини ташкил этиш зарурати белгиланди. 1932-йил июль ойида Ўзбекистон ССР Халқ Комиссарлари Кенгаши қарорига биноан Тошкент тери-венерологик диспансери негизида Ўзбекистон илмий-тадқиқот тери-венерологик институти ташкил этилди.
Директорлар
Институтнинг биринчи директори М.В. Борзов бўлиб, у 1932–1941-йилларда институтни бошқарган. Кейинчалик институтга И.А. Телишевский (1941–1947), В.Н. Матвеев (1947–1963), Н.Т. Турсунов (1963–1973), М.М. Абидов (1974–1985), В.А. Аковбян (1986–1992), К.А. Йўлдошев (1992–1995), А.Ш. Вайсов (1995–1999), П.Р. Менликулов (1999–2005), Ш.И. Ибрагимов (2005–2013) раҳбарлик қилган. 2013-йилдан ҳозирги кунгача институт директори тиббиёт фанлари доктори, профессор У.Ю. Сабиров ҳисобланади.
Илмий ишлар бўйича директор ўринбосарлари
Турли йилларда институтда илмий ишлар бўйича директор ўринбосари лавозимида қуйидагилар фаолият юритган: проф. А.С. Зельманович, т.ф.н. А.П. Славнин, проф. К.А. Дяков, проф. А.Х. Абдуллаев, т.ф.д. У.К. Белуха, проф. Б.Р. Раҳматов, т.ф.н. П.С. Соболев, т.ф.н. К.А. Йўлдошев, т.ф.н. З.Г. Тухватуллина, доц. М.М. Маманов, т.ф.н. К.Б. Алимханов, проф. С.С. Арифов, т.ф.д. У.Ю. Сабиров, т.ф.н., катта илмий ходим И.Р. Раҳимов. 2024-йилдан бошлаб бу лавозимни т.ф.н. Жалилов Дилшод Сайфуллаевич эгаллаб келмоқда.
Даволаш ишлари бўйича директор ўринбосарлари, клиника бош шифокорлари
Клиниканинг бош шифокорлари сифатида С.Н. Саипов (1946–1980), К.Я. Мухамедов (1980–1995), М.А. Адилов (1995–1998), т.ф.н. З.М. Абидова (1999–2005), К.Я. Мухамедов (2005–2009), т.ф.н. А.М. Абидов (2009–2018) фаолият юритган. 2018-йилдан ҳозирги вақтгача бош шифокор лавозимида т.ф.д. А.Ш. Иноятов ишламоқда.
Дастлаб институт таркибида қуйидаги бўлимлар фаолият юритган:
-
ижтимоий венерология;
-
клиник бўлим (30 ўринли);
-
лаборатория-экспериментал бўлим.
Ҳар йили институт фаолияти доираси кенгайиб борди. Унинг таркибига ташкилий-услубий бўлим қўшилди, клиника (100 ўринли) эса дерматология, сифилидология, гонорея ва микология бўлимлари ҳамда лаборатория-экспериментал бўлимдан иборат бўлди.
Ташкил этилганидан бошлаб институт ходимлари республиканинг вилоятлари, шаҳарлари ва туманларида фаол иш олиб бордилар. Ҳар йили энг олис ҳудудларга замбуруғли касалликларга қарши экспедицион бригадалар юборилган.
1955-йилдан бошлаб Тошкент шаҳри ва Тошкент вилоятидаги шаҳар ва туман диспансерларида фаолият юритувчи дерматовенерологларни жалб этган ҳолда илмий-амалий конференциялар ҳамда илмий-амалий жамиятлар ўтказиб келинмоқда.
1952–1957-йилларда Ўзбекистон ССР Соғлиқни сақлаш вазирлиги ЎзНИКВИ орқали 5 та экспедиция (10 нафар шифокор ва ўрта тиббиёт ходимларидан иборат) ташкил қилиб, уларнинг фаолияти 3–4 ой давом этган.
Институт ташкил этилган вақтда 2 нафар профессор, 1 нафар доцент, 4 нафар ассистент ва 3 нафар ординатор ишлаган бўлса, 1957-йилга келиб ординаторлар сони 25 нафарга етган, улардан 12 нафари илмий даражага эга бўлган.
1960-йилларда республика кучли тери-венерологик муассасалар тармоғига ҳамда етарли миқдорда юқори малакали кадрлар заҳирасидан иборат эди.
Дерматовенерология илмий-тадқиқот институти (1956–1970-йиллар) ва учта кафедрадан ташқари, республикада 10 та вилоят, 29 та шаҳар диспансери ва 161 та кабинет (шундан 112 таси қишлоқ жойларда) фаолият юритган. Дерматовенеролог шифокорлар сони 363 нафарни, ўринлар сони эса 2741 тани ташкил этган, шундан 1010 таси замбуруғли касалликлар учун мўлжалланган эди.
1970–1975-йилларда республикада 638 нафар дерматовенеролог шифокор фаолият юритган, 67 та тери-венерологик диспансер, 141 та кабинет, 175 та серологик лаборатория ва 43 та гонорея қўзғатувчиларини маданий ташхислаш лабораториялари ишлаган.
1970-йиллардан 1988-йилгача Дерматология ва венерология илмий-тадқиқот институтида шифокорлик косметикаси бўлими фаолият юритган. Бу бўлимга Е.В. Крижeнкова раҳбарлик қилган, шунингдек, Г.В. Панфилова, Д.М. Ғулямова, А.Г. Калинина, С.М. Муталибова каби дерматовенеролог шифокорлар ишлаган.
1976-йил ноябрда 50 йиллик танаффусдан сўнг Республика дерматовенеролог шифокорларининг II қурултойи, 1997-йилда эса III қурултойи бўлиб ўтган. Уларда республика тери-венерологик хизматининг ютуқ ва камчиликлари муҳокама қилинган. Қурултойларни ташкил этиш ва ўтказишда институт ходимлари фаол иштирок этган. Қарорларда дерматовенерологиянинг қатор муаммолари бўйича илмий-тадқиқот ишларини кучайтириш, шунингдек, қишлоқ аҳолиси ва болалар учун дерматовенерологик ёрдамнинг янада кенгайтирилишини таъминлаш зарурлиги қайд этилган.
1986-йил 26-февралда Дерматология ва венерология илмий-тадқиқот институти янги биноқа кўчирилди. Бу эса илмий салоҳиятдан самаралироқ фойдаланиш, илмий йўналишларни кенгайтириш ва аҳолига амалий ёрдамни ошириш имконини берди. Институт таркибида қуйидаги бўлимлар мавжуд эди:
-
дерматология бўлими (клиник ва экспериментал бўлимлар билан);
-
жинсий йўл билан юқадиган касалликлар бўлими (клиник ва экспериментал бўлимлар билан);
-
ОИТСни ўрганиш ва олдини олиш лабораторияси.
Институт таркибига 240 ўринли клиника, маслаҳат поликлиникаси ва лабораториялар кирган. 56 нафар илмий ходим ва шифокор ишлаган, улар орасида 3 нафар фан доктори ва 14 нафар фан номзоди бўлган. Институт қошида патент гуруҳи ҳамда 15 мингдан ортиқ китоб ва журналларга эга Республика илмий-тиббиёт кутубхонаси филиали ташкил этилган.
Ўз фаолияти давомида институт йирик илмий муассасаға айланди ва республикани дерматовенерологик муассасалари фаолиятини илмий, ташкилий-услубий, раҳбарлик ва назорат қилиш маркази ҳисобланади.
Сўнгги йилларда институтнинг моддий-техника ва клиник базалари, лаборатория хизмати замонавий ускуналар (ПЦР-диагностика, ИФА ва бошқалар) билан жиҳозланди. Институтда бажарилган илмий тадқиқотлар ва ишланмалар натижалари Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан маъқулланиб, дерматовенерологик муассасалар тармоғини ривожлантириш ҳамда тери ва венерик касалликларга чалинган беморларни диспансер кузатуви тамойилини сақлаш учун асос бўлиб хизмат қилди.
Институтнинг илмий фаолияти унинг ташкил топган илк йилларидан бошлаб соғлиқни сақлашнинг илмий-амалий вазифаларига жавоб берди. Институтнинг вазифаларига, шунингдек, республика дерматовенерологик муассасалари тиббиёт ходимларини дастлабки ихтисослаштириш ва малакасини ошириш, уларни ташкилий ва илмий-методик жиҳатдан бошқариш ҳам кирган.
Дастлабки бир қатор илмий ишлар венерик касалликларга, пиодермияга, замбуруғли касалликларга ва уларнинг давосига бағишланган (Вексель М.В., 1933; Борзов М.В., 1938; Славин А.И., 1934).
Бир неча йил давомида сифилидология соҳасида айрим алмашинув жараёнларини, турли антибиотикларнинг биологик суюқликлардаги концентрациясини сифилисли беморларда ва ҳайвонлар устида тажрибада ўрганиш, иссиқ иқлим шароитида сифилис кечишининг ўзига хос хусусиятлари, сифилидларнинг гистокимёвий ўзгаришлари, даволашнинг узоқ муддатли натижалари, сифилисда иммунопатологик силжишлар бўйича илмий тадқиқотлар олиб борилди (Дельманович А.С., 1946; Хидиров Х.Н., 1958; Саипов С.Ш., 1960; Абдуллаев А.Х., 1972).
Институт ишлаб чиқариш лабораториясида сифилис диагностикаси учун эшакларни иммунлаш орқали гемолизин тайёрлашнинг рентабелли усули, Вассерман реакциясининг соддалаштирилган миқдорий фаол модификацияси, РИТ, РИП ишлаб чиқилди (Домбровский Б.Р., 1950; Алиева С.Г., 1963, 1975; Авдеева Г.П., 1970).
Институт олимлари томонидан гонорея, трихомониазнинг патогенези, диагностикаси ва даволаш масалалари, гонореяли артритларнинг айрим натижалари чуқур ўрганилди (Матвеев В.Н., Гриневич М.К., 1935; Голосовкер А.М., 1963; Десятчекова А.В., 1959; Алимов Х.А., 1972; Балуантс Е.С., 1972 ва бошқ.).
Саноат корхоналари ва қишлоқ хўжалигида касбий тери касалликлари муаммолари бўйича катта илмий ишлар олиб борилди. Тери касалликларининг айрим турларини даволашда Тошкент ва Чортоқ минерал суларининг таъсири ўрганилди, фотодерматозлар, кечки тери порфирияси, витилиго билан оғриган беморларда алмашинув жараёнлари, хусусан витаминлар, иммунитет тизими, жигар функциялари ҳолати тадқиқ қилинди (Славнин А.И., 1957; Турсунов Н.Т., 1967; Салиҳов Н.С., 1968; Абидов М.М., 1974; Тажибаев Т.Т., 1970; Белуха У.К., 1970; Плечистова Л.А., 1975; Бидрат М.С., 1984 ва бошқ.).
Асосий вазифалар қаторига замбуруғ ҳужайрасининг хўжайин организми билан ўзаро муносабатлари, турли дерматомикозларда иммунопатология, даволашнинг янги усулларини ишлаб чиқиш ва замбуруғли касалликларга қарши илмий асосда кураш ташкил этиш кирган. Гипссимон микоспорум одам ва ҳайвонлар учун патоген эканлиги аниқланган, занг микоспорумнинг микологик тавсифи берилган (Славнин А.И., 1934; Белуха У.К., 1970; Лукьянова А.С., 1972).
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2009-йил 21-майдаги №145 “Ўзбекистон Республикаси ихтисослаштирилган илмий-амалий тиббиёт марказлари фаолиятини ташкил этиш масалалари тўғрисида”ги Қарори ва Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг №160 буйруғига асосан институт Ўзбекистон Республикаси ССВ Дерматология ва венерология ихтисослаштирилган илмий-амалий тиббиёт марказига қайта ташкил этилди.
Бугунги кунда марказда 56 нафар илмий ходим ва 52 нафар шифокор фаолият юритади, жумладан, 9 нафар тиббиёт фанлари доктори, 26 нафар фан номзоди, 37 нафар олий тоифали шифокор бўлиб, улар замонавий диагностика, даволаш ва жинсий йўл билан юқадиган инфекциялар, дерматомикозлар, шунингдек дерматология ва тиббий косметологиянинг энг долзарб масалаларини ҳал этишга қаратилган давлат дастурини амалга ошириш билан шуғулланмоқдалар.
Ўзбекистон Республикаси мустақиллик йиллари давомида дерматовенерология ва тиббий косметологиянинг замонавий муаммоларига бағишланган кўплаб илмий тадқиқотлар амалга оширилди.
Комплекс илмий тадқиқотлар сифилис касалланиши бўйича эпидемиологик вазиятни яхшилашга, сифилитик инфекциянинг висцерал органлар ҳолатига, ҳомиладорликнинг кечиши ва натижаларига, ҳомила ҳолатига ҳамда турли антисфилитик препаратлар таъсирида плацентанинг морфофункционал ўзгаришларига, мавжуд даволаш усулларини такомиллаштириш ва янги юқори самарали усулларини ишлаб чиқишга, инъекцион наркотик истеъмол қилувчиларда ЖЮИ даволашга қаратилди (Юлдашев К.А., 1997, 2001; Ваисов А.Ш., 1999; Усманов Т.М., 2001; Набиев А.А., 1999; Турсунов С.С., Мангитов А.К., Раджапова Р.С., Парпиев З.А., Мухтарова Ш., 2001; Пягаи Г.Б., 2006 ва бошқ.).
Сифилиснинг серодиагностикасида IgA, IgM, IgG иштирокида РИФ-абс асосида дифференциал-диагностик тест тизимлари ишлаб чиқилди, бу эса бир қатор муаммоларни ҳал қилишга имконият берди, хусусан, сифилис билан оғриб ўтган шахсларни ҳисобдан чиқаришда, туғма сифилис, нейросифилисни аниқлашда ва ҳоказоларда. Аниқланишича, иммунологик омиллар (специфик иммуноглобулинлар) пенициллиннинг трепонемоцид таъсирини амалга оширишда ҳал қилувчи рол ўйнайди (Бескровная Л.В., 1999; Абишала В.А., Агаханян К.А., 2001).
Сўнгги йилларда жинсий йўл билан юқадиган “янги” авлод инфекцияларининг (хламидиоз, микоплазмалар, гарднереллалар ва бошқалар) кескин ўсиши муносабати билан институтда уреаплазма, трихомонияизни ўсириш учун янги озиқ муҳитлари ишлаб чиқилди, амалиётга полимераз занжир реакцияси (ПЗР) ва иммунофермент таҳлил (ИФА) жорий қилинди (Эшбаев Э.Х., Давуров А.М., Собиркулов Ш.У., 2001; Турғунова Ю.А., Алимухамедова Ю.А., Халидова Х.Р., Извекова О.В., 1999, 2000). Касалликнинг патогенези ва этиологиясини ҳисобга олган ҳолда урогенитал инфекцияларни даволашнинг замонавий, қулай усуллари ишлаб чиқилди (Балуанц Е.С., 1990; Абидов А.М., 1994; Сабиров У.Ю., Сулакадзе З.М., 2000; Порсохонова Д.Ф., 1999; Хасанова М.А., 2000; Турдиева Э.Ш., Исамухамедова Н.Р., 2007; Юлдашев К.К., Рахматов Н.И., 2007 ва бошқ.).
2012–2014 йилларда бўлимда к.ф.н. А.М. Абидов раҳбарлигида “Урогенитал ва вирусли ЖЮИнинг асоратли ва қайталовчи шаклларини даволашни айрим патогенетик бўғинларни ҳисобга олган ҳолда такомиллаштириш” мавзусида, шунингдек, т.ф.д., профессор К.А. Юлдашев раҳбарлигида “Сифилисда серорезистентлик билан оғриган беморларни даволаш усулларини касаллик ривожланиш омилларини ҳисобга олган ҳолда ишлаб чиқиш” мавзусида грант асосидаги илмий ишлар олиб борилди. 2015 йилдан бўлим т.ф.д. Порсохонова Д.Ф. раҳбарлигида “ЖЮИ билан боғлиқ урогенитал касалликларни даволашда янги технологияларни ишлаб чиқиш” лойиҳаси устида ишламоқда.
Сўнгги йилларда марказ олимлари томонидан дерматология соҳасида қатор оригинал клиник ва экспериментал ишлар ишлаб чиқилмоқда. Экзема, атопик дерматит, витилиго, алопеция, пуфакча касаллиги ва псориазнинг клиник кечиши ва давосида организмнинг индивидуал хусусиятлари роли интенсив ўрганилди. Олинган маълумотлар шунӣ кўрсатдики, дерматозлар учун умумий қонуниятлар мавжуд, яъни симпатикотониянинг мавжудлиги, асаб тизимининг сустлиги, секин ацетилланиш фенотипи ва моноооксигеназларнинг паст фаоллиги дерматозларнинг оғирроқ кечиши ва даволаш самарадорлигининг пастлиги билан кечади. Шу муносабат билан ушбу дерматозларни даволашда альфа-адреноблокаторлар ва МОС индукторларини қўллаш мақсадга мувофиқлиги исботланди (Аковбян В.А., 1988; Тихонова Н.Н., 1991; Эпишева Л.В., 1992; Рахматов А.Б., 1993; Арифов С.С., 1994; Адилов М.А., 2000; Исмагилов А.И., 2001 ва бошқ.).
Иммуногенетик омиллар (HLA-система, гаптоглобулинлар ва бошқ.) таҳлилига асосланиб, псориазни даволаш усулларининг қиёсий самарадорлиги ўрганилди (Рахматов А.Б., 2001; Расулева Н.Р., 1999; Шилина Т.А., Мирхамидова Н.В., 2001; Курбанова Н.К., 2007). Госсипол ҳосилаларининг клиникада ва экспериментал дерматит ҳамда экзема ҳолатларида самарадорлиги кўрсатилди (Исмаилова Г.А., Кочеткова Н., Мельниченко Н., 1994). Моноклонал антитаналар ёрдамида ўтказилган ПЗР ва ИФА тадқиқотлари, морфологик ва иммуно-морфометрик параметрлардан фойдаланиш терининг хавфли лимфомалари ва Капоши саркомаси ҳақида тасаввурларни анча кенгайтирди ҳамда ген муҳандислиги асосидаги дори воситаларидан фойдаланиб даволаш схемаларини ишлаб чиқишга имконият берди (Тухватуллина З.Г., 2001).
Фотодерматозлар муаммосига бағишланган ишларда иммуногенетика, иммунитет тизими, моноооксигеназлар, ацетилланиш фенотипи, липидларнинг пероксид оксидланиш жараёнлари, дерматознинг клиник шакли ва кечишига қараб терининг морфофункционал ҳолати таҳлил қилинди. Ўтказилган тадқиқотлар асосида фотодерматозларни даволаш усуллари такомиллаштирилди (Абидова З.М., 1991; Арифов С.С., Иноятов А.Ш., 2001 ва бошқ.).
Хроник пиодермия (Алимов Б.Д., 1999), тери лейшманиози (Аляви С.Ф., 2000), пушти ва оддий ҳуснбузарлар (Рахматов А.Б., Нуритдинова Г.А., 2000; Арифов С.С., Шодиев Д.Б., 2000), ўчоқли алопеция (Хасанова Л.Т., Абдуллаев Б.Ш., Адилов М.А., 2000; Азимова Ф.В., 2007), пуфакча касаллиги (Арифов С.С., Рахимов И.Р., 2006) патогенезида иммуно-метаболик жараёнлар, турли биокимёвий ва морфологик константалар ўрганилди.
Тери замбуруғли касалликлари республика учун муҳим муаммо бўлиб қолмоқда. Олиб борилган илмий тадқиқотлар натижасида оёқ микозлари, онихомикозлар, трихофития ва микоспория билан оғриган беморларда тери ва сочлардаги морфологик ўзгаришлар даражаси, моноооксигеназлар фаоллигининг бузилиши, липидларнинг пероксид оксидланиши жараёнлари, эндоген интоксикация, иммун тизим фаолияти, микоген сезувчанликнинг касалликнинг клиник шакли ва давомийлигига боғлиқлиги аниқланди (Абидова З.М., Арифов С.С., 1994; Эшонхўджаев Ш.Ш., 1999; Цой М.Р., 1999; Рахматов А.Б., Султанхўджаева Г., 2002; Мавлянова Ш.З., 2006; Абидова З.М., 2007).
Шунингдек, “Дерматомикозлар ва тери лейшманиозини диагностика ва даволашнинг янги усулларини ишлаб чиқиш” мавзусида грант асосидаги илмий тадқиқотлар ўтказилди (Рахимов И.Р.), унда диагностика ва даволаш усуллари такомиллаштирилди. Бундан ташқари, тадқиқотлар шунӣ кўрсатдики, хроник дерматозларнинг (экзема, нейродерматит ва бошқ.) ривожланиш патогенезида дерматофитлар, хамиртуришсимон замбуруғлар маълум рол ўйнайди. Ушбу маълумотлар қонда антиген билан боғловчи лимфоцитларнинг юқори даражада бўлиши ва замбуруғ антигенига мусбат тери намунасини тасдиқлади (Мавлянова Ш.З., 2001).
Замонавий усуллар ёрдамида липидларнинг пероксид оксидланиш ҳолати, эндоген интоксикация, турли биологик субстратларда морфометрик тадқиқотлар, антибиотиклар ва бошқа дори воситалари фармакотерапияси, шунингдек, турли биокимёвий қон параметрлари дерматозлар ва ЖЮИ билан оғриган беморларда ўрганилди (Қабулов Ш.М., Мавлянов Б.Р., Жумаев Н., Махсудов М., 1999–2007).
Илмий таҳлил ва жинсий йўл билан юқадиган инфекциялар ҳамда юқумли тери касалликлари ўсишини прогноз қилиш масалалари билан дерматовенерологик хизмат доирасида махсус ташкил этилган тери ва венерик касалликларнинг эпидемиологик вазиятини ўрганиш илмий лабораторияси шуғулланади. Унда ташкилотчи-услубий ишлар ва тиббий статистика бўлими фаолият юритади. Ҳар йили илмий лаборатория ходимлари дерматовенерологик муассасаларнинг фаолияти, ОИТС ва юқумли тери касалликлари ҳолати ҳақида илмий шарҳлар тузади, энг кўп тарқалган дерматозларнинг эпидемиологиясини ўрганади ва булар илмий мақолаларда ўз аксини топади (Маманов М.М., Давлетова Р., Исамухамедова Н., Садиқова Н., Абдусаматов У.А., Жалилов Д.С., Жуманов Д.Х.).
2009-йилда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 145-сонли қарори билан НИИ ДиВ негизида Ўзбекистон Республикаси соғлиқни сақлаш вазирлиги тасарруфидаги Дерматология ва венерология бўйича Республика ихтисослаштирилган илмий-амалий тиббиёт маркази (РИНПТс ДиВ) ташкил этилди. Бугунги кунда у дерматовенерологик муассасалар фаолиятининг илмий, ташкилий-услубий, раҳбарлик ва назорат қилувчи органи ҳисобланади. Марказни ташкил этишдан мақсад — юқори технологияли моддий базани яратиш, илмий дерматовенерологик мактабни шакллантириш, ташхис, даволаш ва профилактика бўйича малақали ихтисослашган тиббий ёрдам кўрсатишдир.
Ҳукумат қарорларини бажариш доирасида Марказ мутахассислари қуйидаги асосий ҳужжатларни ишлаб чиқиб, тасдиқлади:
«Ўзбекистон Республикаси аҳолисига дерматовенерологик ёрдам кўрсатишни оптималлаштириш чоралари тўғрисида» (31.03.2010 й., 99-сон),
«Аҳолига тиббий косметологик ёрдам кўрсатишни ташкил этиш тўғрисида» (17.01.2011 й., 20-сон),
«Даволаш-профилактика муассасаларида сифилис бўйича профилактик кўрикларни ташкил этиш тўғрисида» (10.05.2012 й., 128-сон).
Шунингдек, дерматовенерологик хизмат ва ОИТС хизмати ўртасида ОИТС/ЖСЙИ тарқалишини олдини олиш бўйича ҳамкорликни белгилайдиган ҳужжат тайёрланди: «Аҳолининг ижтимоий жиҳатдан заиф қатламларига қаратилган ОИТС инфекциясига қарши курашиш кўламини кенгайтириш ва Дўстона кабинетлар фаолиятини такомиллаштириш тўғрисида» (10.05.2012 й., 129-сон).
Замонавий дерматовенерология фани ва амалиёти ютуқларини инобатга олган ҳолда венерик ва юқумли тери касалликларини ташхислаш ҳамда даволаш бўйича кўрсатмалар, дерматовенерология ва тиббий косметология стандартлари, клиник тавсиялар (протоколлар) қайта кўриб чиқилди ва янгиланди.
Дерматовенерологик хизматда бошқарув вертикалини яратиш ва мустаҳкамлаш, ташкилий-услубий ёрдамни йўлга қўйиш, ССВ тизимидаги ҳамкор мутахассислар ва идоравий хизматлар билан ҳамкорлик бўйича кенг ишлар олиб борилди. Бу фаолият йўналишларидан бири — ташхис ва даволаш стандартларини, клиник протоколларни ишлаб чиқиш ва такомиллаштириш, уларни давлат ва хусусий соғлиқни сақлаш тизимига босқичма-босқич жорий этишда методик раҳбарлик ва ёрдам кўрсатишдир.
Янги соғлиқни сақлаш тизимини барпо этишнинг асосий тамойилларидан келиб чиқиб, хизмат фаолиятини оптималлаштириш чоралари кўрилди: қимматбахо стационар ўринлардан самарасиз фойдаланиш ўрнига маблағларни бирламчи бўғин, амбулатор-поликлиник даволаш ва профилактикага йўналтириш йўлга қўйилди. Дерматовенерологик муассасалар замонавий жиҳозлар билан таъминланмоқда.
2017-йил 31-июлда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 563-сон қарори билан «Ўзбекистон Республикасида дерматовенерологик хизматни 2017–2021-йилларда янада ривожлантириш чоралари тўғрисида» ҳужжат қабул қилинди. Ушбу қарорда хизматни ривожлантиришнинг асосий йўналишлари белгиланди: тузилма ва норматив-ҳуқуқий базани такомиллаштириш, моддий-техника базани модернизация қилиш, кадрлар салоҳиятини мустаҳкамлаш, халқаро ҳамкорликни ривожлантириш ва мустаҳкамлаш. Шунингдек, дерматовенерология ва тиббий косметология бўйича илмий-экспериментал лаборатория ташкил этиш тасдиқланди. Бу Марказнинг илмий салоҳиятини сақлаб қолиш ва ривожлантиришга, наfaqat республикада, балки чет давлатларда ҳам тан олинган ютуқларини давом эттиришга хизмат қилади.
Алоҳида эътибор барча босқичларда юқори технологияли ташхис ва даволаш усулларини жорий этишга қаратилган. Бу капитал қурилиш, таъмирлаш ишлари ва дерматовенерологик муассасаларни жиҳозлаш дастурларида ҳам назарда тутилган.
2016-йил сентябридан бошлаб Ўзбекистон Республикаси ССВнинг 22.03.2016 й. 140-сон буйруғига мувофиқ РИНПТс ДиВда дерматовенеролог шифокорларнинг малакасини узлуксиз тематик ошириш курслари очилди. Марказнинг моддий-техника базаси янгиланмоқда ва бойитилмоқда.
Ҳозирги кунда Марказга катта илмий ва амалий иш тажрибасига эга бўлган тиббиёт фанлари доктори Сабиров У.Ю. раҳбарлик қилмоқда. Унинг келиши билан Марказнинг илмий ва амалий фаолияти ривожида янги туртки олди. Дерматовенерология ва дерматокосметологиянинг турли йўналишлари бўйича илмий тадқиқотлар олиб борилмоқда, постсовет ҳудудидаги етакчи дерматовенерологик муассасалар билан ҳамкорлик шартномалари имзоланган бўлиб, улар базасида Марказ мутахассислари малака оширмоқда.
Ўзбекистон Республикаси ССВ тасарруфидаги РИНПТс ДиВ ҳамда Россия Федерацияси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги “Давлат илмий маркази дерматовенерология ва косметология” Федерал давлат бюджет муассасаси, шунингдек Москва вилояти Соғлиқни сақлаш федерал давлат бюджет муассасаси “М.Ф. Владимирский номидаги Москва вилояти илмий-тадқиқот клиник институти” ўртасида соғлиқни сақлаш соҳасида илмий-амалий ҳамкорлик меморандумлари имзоланган.
Марказ мутахассислари томонидан дерматовенерологик касалликларни ташхислаш, даволаш ва профилактика қилишнинг турли юқори самарали усуллари ишлаб чиқилиб, амалий соғлиқни сақлаш тизимига жорий этилмоқда. РИНПТс ДиВнинг етакчи мутахассислари мунтазам равишда халқаро съездлар, конгресслар, конференциялар, семинарлар ва бошқа анжуманларда қатнашиб, дерматовенерология ва косметологиянинг долзарб муаммолари бўйича олиб борилган илмий тадқиқот натижаларини тақдим этиб келмоқда.
Бугун Ўзбекистон дерматовенерологик хизмати дерматология, венерология ва тиббий косметологиянинг энг долзарб муаммоларини ҳал этиш салоҳиятига эга. Бу борада катта хизмат Республика ихтисослаштирилган илмий-амалий тиббиёт маркази дерматология ва венерология (ССВ тасарруфида) зиммасига тўғри келади. У Ўзбекистон дерматовенерологик хизматининг бош даволаш-ташхис ва илмий-услубий муассасаси ҳисобланади.
Дерматология ва венерология РИНПТсида юқори малақали мутахассислар жамоаси фаолият юритмоқда. Улар аҳолининг соғлигини муҳофаза қилиш бўйича фаолиятларини муваффақиятли олиб бормоқдалар. Уларнинг бой илмий-амалий тажрибаси турли хил тери ва венерик касалликларни замонавий талабларга жавоб берадиган юқори технологик ташхис, даволаш ва профилактика усуллари ёрдамида сифатли ихтисослашган тиббий ёрдам кўрсатишни таъминламоқда.
Марказ ходимлари мустаҳкам илмий-амалий ва моддий-техника базага эга бўлиб, келажакка ишонч билан қарамоқда. Улар бошқа ҳудудлардаги ҳамкасблар ва қўшни йўналиш мутахассислари билан яқиндан ҳамкорликда замонавий дерматовенерология ва тиббий косметологиянинг долзарб муаммоларини келгусида ҳам самарали ҳал эта олиш салоҳиятига эгадирлар.

